Zaznacz stronę

Hasło „eko” może naruszać prawo, gdy sugeruje korzyść dla środowiska, której firma nie potrafi wykazać, a klient mógł przez nie podjąć decyzję o zakupie. UOKiK nazywa to zjawisko greenwashingiem, czyli pseudoekologicznym marketingiem, który wprowadza konsumentów w błąd co do rzeczywistego wpływu na środowisko. Od 27 września 2027 r. ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym zakaże też wprost ogólnych haseł ekologicznych bez uznanej wysokiej efektywności środowiskowej (na przykład zgodności z wymogami oznakowania ekologicznego UE). Zakazane będą również znaki, które nie opierają się na systemie certyfikacji ani nie pochodzą od organu publicznego, oraz neutralność klimatyczna oparta na kompensacji emisji.

Słowo „eko” na ulotce kawiarni, zielony listek przy nazwie pralni albo dopisek „neutralny dla klimatu” w stopce sklepu internetowego wyglądają niewinnie. Klient czyta je jednak jako obietnicę, że wybierając Twoją ofertę, mniej szkodzi środowisku. Gdy tej obietnicy nie da się wykazać, reklama może naruszać przepisy o nieuczciwych praktykach rynkowych. Jeśli taka praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów, Prezes UOKiK może nałożyć na firmę karę do 10% obrotu.

Z tego tekstu dowiesz się, co obowiązuje dziś, a co zmieni się 27 września 2027 r., jak ocenić hasła ogólne, znaki ekologiczne i kompensację emisji oraz co sprawdzić przed użyciem słowa „eko”. Ogólne zasady opisujemy w tekście o reklamie wprowadzającej w błąd, a o ekologii w codziennym działaniu firmy piszemy osobno. Tu zajmujemy się wyłącznie tym, co wolno o środowisku napisać w reklamie.

Czym jest greenwashing i jak go rozpoznać

Greenwashing to przekaz reklamowy, który sugeruje korzystniejszy wpływ produktu, usługi lub firmy na środowisko, niż firma może wykazać. Komisja Europejska w wytycznych do dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych (2021/C 526/01) pisze, że pseudoekologiczny marketing „może obejmować wszystkie rodzaje deklaracji, informacji, symboli, logo, grafik i marek oraz ich powiązania z kolorami”. Ocenia się więc słowa, ale też opakowanie, etykietę i stronę internetową.

Same twierdzenia ekologiczne nie są zakazane. Według tych samych wytycznych dyrektywa nie zakazuje twierdzeń dotyczących ekologiczności, o ile nie są one nieuczciwe, a może wręcz pomóc firmom, które w przejrzysty sposób informują o swoich staraniach. Problem pojawia się wtedy, gdy hasło obiecuje więcej, niż firma potrafi udowodnić.

Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2026 r. poz. 1353, w życie od 27 września 2027 r.) wprowadza definicję twierdzenia środowiskowego. Obejmuje ona komunikat lub oświadczenie, także oznakowanie, nazwę handlową, firmę lub nazwę produktu, w postaci tekstu, ilustracji, grafiki lub symbolu. Chodzi o przekaz, który nie jest wymagany przepisami i sugeruje, że produkt, kategoria produktów, marka lub przedsiębiorca mają jedną z czterech cech (art. 2 pkt 13):

  • pozytywny wpływ na środowisko,
  • brak wpływu na środowisko,
  • mniej szkodliwy wpływ na środowisko niż inny produkt, marka lub przedsiębiorca,
  • oddziaływanie na środowisko, które uległo poprawie w czasie.

Czy zielony kolor i listek na opakowaniu to już twierdzenie ekologiczne?

Mogą nim być. Wytyczne Komisji Europejskiej wskazują, że twierdzenia dorozumiane „mogą obejmować wykorzystanie obrazów (np. drzew, lasów deszczowych, wody, zwierząt) i kolorów (np. niebieskiego lub zielonego tła lub tekstu)”. Dyrektywa 2024/825 dodaje w motywie 9, że pisemne lub ustne twierdzenie w połączeniu z kolorem lub obrazem może stanowić ogólne twierdzenie dotyczące ekologiczności. Kolor i obraz ocenia się więc razem z hasłem, a zielone tło połączone ze słowem „naturalnie” może składać się na obietnicę, którą trzeba umieć uzasadnić.

Czy nazwa firmy z „eko” podlega tym samym zasadom?

Tak, gdy nazwa służy do celów marketingowych. Według wytycznych Komisji Europejskiej deklaracje środowiskowe w nazwie firmy, marki lub produktu są objęte tymi samymi wymaganiami dokumentacyjnymi co inne twierdzenia ekologiczne, chyba że firma udowodni, że nazwa nie ma konotacji środowiskowych albo istniała już wcześniej. Nowa definicja z ustawy wymienia firmę i nazwę produktu wprost.

Co obowiązuje dziś, a co od 27 września 2027 roku

Dziś greenwashing ocenia się na podstawie ogólnych zakazów wprowadzania w błąd z ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 845, stan na 16 listopada 2026 r.). Szczegółowe zakazy dotyczące twierdzeń środowiskowych wejdą do tej ustawy 27 września 2027 r. (art. 3 ustawy z 4 września 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 1353).

Obecna ustawa uznaje za wprowadzające w błąd także „rozpowszechnianie prawdziwych informacji w sposób mogący wprowadzać w błąd” (art. 5 ust. 2 pkt 2). Wprowadzenie w błąd może dotyczyć cech produktu, w tym jego składników, sposobu wykonania oraz „ryzyka i korzyści związanych z produktem” (art. 5 ust. 3 pkt 2). Przemilczenie istotnych informacji jest zaniechaniem wprowadzającym w błąd (art. 6 ust. 1). W sporze cywilnym ciężar dowodu, że praktyka nie wprowadza w błąd, spoczywa na przedsiębiorcy (art. 13).

Prezes UOKiK postawił pierwsze zarzuty greenwashingu w lipcu 2025 r. (komunikat z 29 lipca 2025 r.), a kolejne w styczniu i wrześniu 2026 r. (stan na 16 listopada 2026 r.). Według urzędu zakwestionowane hasła, takie jak „zielona flota”, „zeroemisyjny” czy „neutralny dla środowiska”, opierały się na niepełnych danych lub dotyczyły tylko fragmentu działalności. W innej sprawie zastrzeżenia budziła ocena produktów w skali od A do E, w której kosmetyki porównywano tylko z produktami tej samej grupy firm. Zarzut nie jest rozstrzygnięciem sprawy, ale pokazuje, że urząd ocenia hasła ekologiczne już na podstawie obecnych przepisów.

Jak zmieni się ocena typowych haseł ekologicznych?

Tabela zestawia sześć typowych twierdzeń z oceną według ustawy w brzmieniu na 16 listopada 2026 r. i po 27 września 2027 r.

Twierdzenie w reklamie Dziś (do 26 września 2027 r.) Od 27 września 2027 r.
ogólne hasło „eko”, „przyjazny dla środowiska” ocena w konkretnej sprawie (art. 5 i 6) zakazane w każdych okolicznościach bez uznanej wysokiej efektywności środowiskowej (art. 7 pkt 4a), chyba że w tym samym miejscu wyjaśnisz, czego hasło dotyczy (art. 2 pkt 14)
cecha jednej części przedstawiona jako cecha całości ocena w konkretnej sprawie (art. 5 ust. 2 pkt 2) zakazane w każdych okolicznościach (art. 7 pkt 4b)
„neutralny dla klimatu” dzięki kompensacji emisji ocena w konkretnej sprawie (art. 5 i 6) zakazane w każdych okolicznościach (art. 7 pkt 4c)
znak ekologiczny bez uprawnienia zakazane w każdych okolicznościach (art. 7 pkt 2) zakazane, a dodatkowo zakazane każde oznakowanie dotyczące zrównoważonego charakteru, które nie jest oparte na systemie certyfikacji ani nie pochodzi od organu publicznego (art. 7 pkt 2a)
obietnica przyszłego efektu, na przykład neutralności w danym roku ocena w konkretnej sprawie (art. 5) może wprowadzać w błąd bez planu z celami i weryfikacji niezależnego eksperta (art. 5 ust. 2 pkt 6)
wymóg prawny przedstawiony jako zaleta oferty ocena w konkretnej sprawie (art. 5) zakazane w każdych okolicznościach (art. 7 pkt 10a)

Brak zakazu wprost nie oznacza dziś przyzwolenia. Te same hasła mogą zostać uznane za wprowadzające w błąd już teraz, jeśli w konkretnej sprawie spełnią przesłanki z art. 5 lub 6. Po 27 września 2027 r. praktyki wymienione w art. 7 będą nieuczciwe „w każdych okolicznościach”, tak jak dziś na przykład posługiwanie się certyfikatem bez uprawnienia.

Czy dyrektywa 2024/825 obowiązuje już w Polsce?

Dyrektywa (UE) 2024/825 zobowiązała państwa członkowskie do przyjęcia przepisów do 27 marca 2026 r. i do ich stosowania od 27 września 2026 r. (art. 4 ust. 1). Jest skierowana do państw członkowskich (art. 6). Polska ustawa, która ją wdraża, została ogłoszona 19 października 2026 r. i wchodzi w życie 27 września 2027 r. (stan w bazie aktów prawnych Sejmu na 16 listopada 2026 r.).

Do 26 września 2027 r. nowych punktów czarnej listy nie ma więc w polskiej ustawie, a ogólne zakazy wprowadzania w błąd obowiązują bez przerwy. Nie przesądzamy, jak urząd lub sąd potraktuje okres między datą z dyrektywy a datą z ustawy. Radzimy od razu pisać reklamy tak, jakby nowe zakazy już obowiązywały, a konkretną kampanię, co do której masz wątpliwości, skonsultować z prawnikiem.

Co z unijną dyrektywą o twierdzeniach środowiskowych?

Odrębny projekt dyrektywy o uzasadnianiu i komunikowaniu wyraźnych twierdzeń środowiskowych (procedura 2023/0085(COD)) nie został przyjęty. Według Obserwatorium Legislacyjnego Parlamentu Europejskiego (stan na 16 listopada 2026 r.) procedura czeka na stanowisko Rady w pierwszym czytaniu. Nie opisujemy więc jej projektowanych wymogów jako obowiązujących.

Hasła „eko”, „zielony”, „przyjazny dla środowiska” – kiedy to ogólnik

Ogólne hasło ekologiczne może wprowadzać w błąd, gdy nie mówi, której cechy produktu dotyczy, i nie da się go poprzeć dowodem. Od 27 września 2027 r. będzie zakazane w każdych okolicznościach, jeśli nie wykażesz uznanej wysokiej efektywności środowiskowej istotnej dla tego twierdzenia (art. 7 pkt 4a znowelizowanej ustawy).

Wytyczne Komisji Europejskiej podają przykłady takich niejasnych twierdzeń: „przyjazny środowisku”, „pro-ekologiczny”, „eko”, „zielony”, „przyjaciel natury”, „ekologiczny”, „przyjazny dla klimatu”, „wolny od zanieczyszczeń”, „biodegradowalny”, „bezemisyjny” i „neutralny dla klimatu”. Komisja zalicza do nich też szersze określenia „świadomy” i „odpowiedzialny”.

Uznana wysoka efektywność środowiskowa to w ustawie zgodność z jednym z trzech wzorców (art. 2 pkt 17):

  • unijnym oznakowaniem ekologicznym według rozporządzenia (WE) nr 66/2010,
  • krajowym lub regionalnym programem oznakowania ekologicznego typu I według normy EN ISO 14024, urzędowo uznanym w państwie członkowskim,
  • najwyższym poziomem efektywności środowiskowej według przepisów Unii.

Według motywu 10 dyrektywy hasło „efektywne energetycznie” można oprzeć na najwyższej klasie etykiety energetycznej, ale „świadome”, „zrównoważone” czy „odpowiedzialne” nie powinny opierać się wyłącznie na takiej efektywności, bo dotyczą też cech społecznych.

Czym różni się twierdzenie ogólne od szczegółowego?

Twierdzenie jest ogólne, gdy nie jest zawarte w oznakowaniu dotyczącym zrównoważonego charakteru, a jego opis nie został podany w jasny i wyraźny sposób za pomocą tego samego środka komunikowania się z konsumentem (art. 2 pkt 14 znowelizowanej ustawy). Dyrektywa podaje w motywie 9 przykład. Hasło „opakowanie przyjazne dla klimatu” jest ogólne, a zdanie, że „100 % energii wykorzystywanej do produkcji tego opakowania pochodzi ze źródeł odnawialnych”, jest szczegółowe.

Szczegółowe twierdzenie nie podlega zakazowi z art. 7 pkt 4a, ale nadal musi być prawdziwe i nie może wprowadzać w błąd. „Tym samym środkiem” jest według motywu 9 na przykład ten sam spot reklamowy, to samo opakowanie albo ten sam interfejs sprzedaży internetowej. Wyjaśnienie schowane w regulaminie nie zamienia hasła z ulotki w twierdzenie szczegółowe.

Czy możesz pisać o całym produkcie, gdy ekologiczna jest tylko jego część?

Od 27 września 2027 r. nie. Już dziś takie hasło może zostać uznane za wprowadzające w błąd (art. 5 ust. 2 pkt 2). Znowelizowana ustawa zakaże w każdych okolicznościach formułowania twierdzeń środowiskowych o całym produkcie lub całej działalności firmy, jeśli dotyczą one tylko określonej cechy produktu lub konkretnego rodzaju działalności (art. 7 pkt 4b). Motyw 11 dyrektywy jako przykład podaje produkt reklamowany jako „wykonany z materiału pochodzącego z recyklingu”, gdy z takiego materiału jest tylko opakowanie.

Twierdzenie o całej działalności pozostaje dopuszczalne, gdy jest prawdziwe i weryfikowalne oraz nie wyolbrzymia korzyści dla środowiska (motyw 11). Jeśli z odnawialnej energii korzysta tylko jeden z Twoich lokali, napisz o tym jednym lokalu.

Czy możesz chwalić się tym, co nakazuje prawo?

Od 27 września 2027 r. nie jako wyróżnikiem oferty. Już dziś takie hasło może zostać uznane za wprowadzające w błąd, jeśli myli klienta co do cech produktu (art. 5 ust. 3 pkt 2). Ta sama nowelizacja zakaże prezentowania wymogów nałożonych przepisami prawa na wszystkie produkty danej kategorii na rynku unijnym jako cechy wyróżniającej ofertę przedsiębiorcy (art. 7 pkt 10a). Motyw 15 dyrektywy podaje przykład reklamy, że produkt nie zawiera substancji chemicznej, której prawo i tak zakazuje w całej tej kategorii produktów.

Etykiety, certyfikaty i znaki ekologiczne

Znak ekologiczny umieszczaj tylko wtedy, gdy masz do niego uprawnienie. Od 27 września 2027 r. dodatkowo zakazane będzie umieszczanie oznakowania dotyczącego zrównoważonego charakteru, które nie jest oparte na systemie certyfikacji ani nie zostało ustanowione przez organy publiczne (art. 7 pkt 2a znowelizowanej ustawy).

Już dziś nieuczciwe w każdych okolicznościach jest posługiwanie się certyfikatem, znakiem jakości lub równorzędnym oznaczeniem bez uprawnienia (art. 7 pkt 2 ustawy w brzmieniu z t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 845). To samo dotyczy twierdzenia, że produkt został zatwierdzony lub uzyskał uprawnienie od organu publicznego lub podmiotu prywatnego, gdy warunki zatwierdzenia nie są spełnione (art. 7 pkt 4).

Jakie warunki musi spełniać system certyfikacji?

Oznakowanie dotyczące zrównoważonego charakteru to w nowej definicji dobrowolny znak zaufania, znak jakości lub znak równoważny, który wyróżnia produkt, proces lub działalność przez odwołanie do cech środowiskowych lub społecznych (art. 2 pkt 15). System certyfikacji to weryfikacja przez osobę trzecią, której wymogi są publicznie dostępne. Musi też spełniać cztery warunki (art. 2 pkt 16):

  • ma przejrzyste, sprawiedliwe i niedyskryminacyjne zasady przystąpienia,
  • wymogi opracował właściciel systemu w porozumieniu z ekspertami i zainteresowanymi stronami,
  • przewiduje procedury na wypadek niezgodności, w tym wycofanie lub zawieszenie oznakowania,
  • przestrzeganie wymogów monitoruje podmiot niezależny od właściciela systemu i od przedsiębiorcy, z potwierdzonymi kompetencjami i niezależnością.

Przykładami oznakowań ustanowionych przez organ publiczny są według motywu 7 dyrektywy logo systemu ekozarządzania EMAS (rozporządzenie (WE) nr 1221/2009) i unijne oznakowanie ekologiczne (rozporządzenie (WE) nr 66/2010).

Samo logo przy produkcie nie wyjaśnia klientowi, co oznacza „eko”. Wytyczne Komisji Europejskiej opisują sprawę, w której sąd ocenił, że stosowanie wyłącznie graficznego symbolu certyfikacji jako wyjaśnienia pojęć „organiczny” lub „eko” nie jest wystarczająco jasne. UOKiK w komunikacie z 16 września 2026 r. wskazał, że konsument nie musi wiedzieć, co oznaczają prywatne systemy oznakowania, a przedsiębiorca powinien jasno wyjaśnić, na jakich zasadach działają i co wynika z przyznanej oceny.

Czy możesz zaprojektować własny znak „eko”?

Po wejściu w życie nowelizacji własny znak środowiskowy, który nie opiera się na systemie certyfikacji z niezależnym monitorowaniem, będzie zakazany w każdych okolicznościach (art. 7 pkt 2a). Dziś taki znak może wprowadzać w błąd, jeśli klient odczyta go jako certyfikat lub zatwierdzenie, którego firma nie ma (art. 7 pkt 2 i 4). Jeśli chcesz pokazać klientowi swoje działania, opisz je zdaniem z konkretną cechą zamiast graficznej pieczątki.

„Neutralny dla klimatu” i kompensacja emisji w reklamie

Od 27 września 2027 r. nie napiszesz, że produkt ma neutralny, ograniczony lub pozytywny wpływ na środowisko pod względem emisji gazów cieplarnianych, jeśli uzasadniasz to kompensowaniem emisji (art. 7 pkt 4c znowelizowanej ustawy). Wolno natomiast informować o inwestycjach w projekty klimatyczne, jeżeli informacja nie wprowadza w błąd (motyw 12 dyrektywy 2024/825).

Motyw 12 dyrektywy podaje przykłady twierdzeń objętych zakazem: „neutralne dla klimatu”, „potwierdzone jako neutralne pod względem emisji dwutlenku węgla”, „korzystne pod względem emisji dwutlenku węgla”, „neutralne emisyjnie dla klimatu”, „o skompensowanym wpływie na klimat”, „zredukowany wpływ na klimat” i „ograniczony ślad węglowy”. Takie twierdzenia mają być dopuszczalne tylko wtedy, gdy opierają się na rzeczywistym oddziaływaniu produktu w całym okresie eksploatacji, a nie na kompensowaniu emisji poza łańcuchem wartości produktu.

Już według dzisiejszych wytycznych Komisji Europejskiej neutralność dzięki kompensacji „może być problematyczna”, jeżeli jednostki emisji dwutlenku węgla charakteryzują się niską integralnością środowiskową lub nie są prawidłowo rozliczane. Wytyczne opisują też sprawę sprzedawcy słodyczy, który obiecywał posadzenie drzewa za każdą sprzedaną torebkę, choć już wcześniej zobowiązał się posadzić określoną liczbę drzew niezależnie od sprzedaży. Sąd krajowy uznał to za reklamę wprowadzającą w błąd.

Czy wolno obiecać neutralność klimatyczną na przyszłość?

Tylko z planem, który da się sprawdzić. Nowelizacja dodaje też przepis, według którego działaniem wprowadzającym w błąd może być twierdzenie środowiskowe o efektywności, którą firma ma osiągnąć w przyszłości, bez jasnych, obiektywnych, publicznie dostępnych i weryfikowalnych zobowiązań (art. 5 ust. 2 pkt 6). Zobowiązania muszą być zapisane w szczegółowym i realistycznym planie wykonania z wymiernymi celami określonymi w czasie i przydziałem zasobów. Plan ma być regularnie weryfikowany przez niezależnego eksperta zewnętrznego, którego ustalenia są udostępniane konsumentom.

Ten przepis, inaczej niż art. 7, wymaga oceny w konkretnej sprawie. Naszym zdaniem hasło „do 2030 roku będziemy neutralni klimatycznie” bez opublikowanego planu i zewnętrznej weryfikacji będzie jednak trudne do obrony.

Przykład – jak poprawić reklamę z hasłem „eko”

Greenwashing w małej firmie może wyglądać jak post, który łączy ogólne hasło „eko”, neutralność klimatyczną opartą na sadzeniu drzew i własny znak graficzny. Firma, jej nazwa i wszystkie fakty w tym przykładzie są fikcyjne. Pralnia samoobsługowa z Wrocławia publikuje post o treści „EkoPralnia pierze w pełni przyjaźnie dla środowiska. Każde pranie u nas jest neutralne dla klimatu, bo za każde pranie sadzimy drzewo. Szukaj naszego znaku Zielony Listek”.

W rzeczywistości pralnia używa środków piorących z oznakowaniem ekologicznym UE, ma nowe pralki, które według danych producenta zużywają mniej wody na jedno pranie niż poprzedni model, a drzewa sadzi fundacja za jednorazową wpłatę, niezależną od liczby prań. Znak Zielony Listek zaprojektował grafik pralni.

Element posta Co budzi wątpliwość Przepis Bezpieczniejsza wersja
„w pełni przyjaźnie dla środowiska” ogólnik i cecha części przedstawiona jako cecha całości dziś art. 5, od 27.09.2027 także art. 7 pkt 4a i 4b „Pierzemy środkami z oznakowaniem ekologicznym UE”
„każde pranie neutralne dla klimatu, bo sadzimy drzewo” neutralność usługi oparta na kompensacji i warunek niezgodny z rzeczywistością dziś art. 5 ust. 2 pkt 1, od 27.09.2027 także art. 7 pkt 4c „Wsparliśmy jednorazową wpłatą akcję sadzenia drzew”
znak „Zielony Listek” własny znak bez systemu certyfikacji dziś art. 5 (art. 7 pkt 2 i 4, gdy znak sugeruje certyfikat lub zatwierdzenie), od 27.09.2027 art. 7 pkt 2a usunięcie znaku
nazwa „EkoPralnia” nazwa z konotacją ekologiczną w reklamie wytyczne Komisji Europejskiej (nie przepis), od 27.09.2027 art. 2 pkt 13 wyjaśnienie w tym samym poście, czego dotyczy „eko”

Poprawiony post mógłby brzmieć tak: „»Eko« w nazwie EkoPralni oznacza, że pierzemy środkami z oznakowaniem ekologicznym UE. Nasze nowe pralki według danych producenta zużywają mniej wody na jedno pranie niż poprzedni model. W 2026 roku wsparliśmy jednorazową wpłatą akcję sadzenia drzew”. To nasza propozycja redakcyjna, a nie gwarancja zgodności z prawem. Każde zdanie da się jednak sprawdzić i żadne nie obiecuje więcej niż fakty.

Inne reklamy małych firm rozłożone na czynniki pierwsze znajdziesz w tekście o przykładach skutecznej reklamy małej firmy.

Co sprawdzić, zanim użyjesz słowa „eko”

Przed publikacją hasła ekologicznego przejdź osiem pytań. Listę ułożyliśmy sami na podstawie przepisów opisanych wyżej. W ustawie jej nie ma.

  1. Której konkretnej cechy dotyczy hasło, na przykład składnika, opakowania, dostawy albo zużycia energii? Napisz ją w tym samym miejscu co hasło (art. 2 pkt 14).
  2. Czym tę cechę udowodnisz? W sporze cywilnym ciężar dowodu spoczywa na Tobie (art. 13).
  3. Czy hasło dotyczy całego produktu, czy tylko jego części (art. 7 pkt 4b)?
  4. Czy chwalisz się czymś, czego prawo wymaga od wszystkich produktów tej kategorii (art. 7 pkt 10a)?
  5. Czy znak, którego używasz, nadaje organ publiczny albo system certyfikacji z niezależnym monitorowaniem (art. 7 pkt 2 i 2a)?
  6. Czy hasło o klimacie nie opiera się na kompensacji emisji (art. 7 pkt 4c)?
  7. Czy obietnica na przyszłość ma opublikowany plan i niezależną weryfikację (art. 5 ust. 2 pkt 6)?
  8. Czy kolory, grafiki i nazwa nie mówią więcej niż tekst, który potrafisz udowodnić (wytyczne Komisji Europejskiej)?

Wytyczne Komisji Europejskiej zalecają też ponowną ocenę twierdzeń w świetle zmian technologicznych i pojawienia się porównywalnych produktów. Hasło sprzed dwóch lat sprawdź więc tak samo jak nowe. O pisaniu konkretnie i bez przesady przeczytasz w tekście o copywritingu dla małej firmy.

Co grozi za greenwashing

Za greenwashing grożą te same sankcje co za inne praktyki wprowadzające w błąd. Jeśli praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów, Prezes UOKiK może nałożyć karę do 10% obrotu. Niezależnie od tego konsumenci i konkurenci mogą dochodzić roszczeń przed sądem. Tabela w tekście o reklamie wprowadzającej w błąd zbiera wszystkie sposoby egzekwowania tych przepisów, a poniżej podajemy progi według ustaw w brzmieniu na 16 listopada 2026 r.

Nieuczciwe praktyki rynkowe mogą naruszać zbiorowe interesy konsumentów (art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1714 ze zm.). Za takie naruszenie Prezes UOKiK może nałożyć:

  • karę do 10% obrotu z roku poprzedzającego rok nałożenia kary, także przy naruszeniu nieumyślnym (art. 106 ust. 1 pkt 4),
  • gdy w roku poprzedzającym obrotu nie było albo nie przekroczył on równowartości 100 000 euro – karę, przy której urząd uwzględnia średni obrót z trzech lat poprzedzających (art. 106 ust. 5),
  • karę do równowartości 10 000 euro, gdy w tych trzech latach obrotu nie było albo nie przekracza on równowartości 100 000 euro (art. 106 ust. 6),
  • karę do równowartości 2 000 000 euro, gdy obrotu nie da się ustalić z powodu braku danych finansowych (art. 106 ust. 8),
  • karę do 2 000 000 zł dla osoby zarządzającej, która umyślnie dopuściła do naruszenia (art. 106b ust. 1).

Podane wartości są górnymi granicami, a nie stawkami.

Czego mogą żądać konsumenci i konkurenci?

Konsument może żądać zaniechania praktyki, usunięcia jej skutków, oświadczenia, obniżenia ceny, naprawienia szkody i zasądzenia sumy na cel społeczny (art. 12 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym). Z częścią tych roszczeń mogą wystąpić także Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Finansowy, organizacja konsumencka i powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów (art. 12 ust. 2).

Reklama wprowadzająca klienta w błąd jest też czynem nieuczciwej konkurencji (art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 85). Konkurent, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać między innymi zaniechania, usunięcia skutków, naprawienia szkody i wydania korzyści (art. 18 ust. 1). Za czyn nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy grozi też kara aresztu albo grzywny (art. 25 ust. 2). Areszt trwa od 5 do 30 dni (art. 19 Kodeksu wykroczeń, t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 1372), a grzywna wynosi od 20 do 5000 zł, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 24 § 1 tego kodeksu).

Najczęstsze pytania o greenwashing

Co to znaczy greenwashing?

Greenwashing to reklama, która przedstawia produkt, usługę lub firmę jako korzystniejsze dla środowiska, niż firma może wykazać. UOKiK opisuje go jako pseudoekologiczny marketing wprowadzający konsumentów w błąd co do rzeczywistego wpływu na środowisko.

Jakie są przykłady greenwashingu?

Wytyczne Komisji Europejskiej wymieniają między innymi określenie „biodegradowalny” przy produkcie, który nie jest biodegradowalny albo nie był badany, oraz obietnicę posadzenia drzewa za każdy zakup, gdy firma i tak zobowiązała się posadzić określoną liczbę drzew. Dyrektywa 2024/825 podaje też produkt reklamowany jako wykonany z materiału z recyklingu, gdy z takiego materiału jest tylko opakowanie.

Jaka jest kara za greenwashing?

Prezes UOKiK może nałożyć karę do 10% obrotu z poprzedniego roku, a firmie, której obrót z poprzedniego roku i średni obrót z trzech lat nie przekraczają równowartości 100 000 euro, do równowartości 10 000 euro. Odrębnie przysługują roszczenia konsumentom i konkurentom, a za reklamę stanowiącą czyn nieuczciwej konkurencji grozi także areszt albo grzywna.

Od kiedy obowiązują nowe przepisy o greenwashingu?

Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2026 r. poz. 1353) wchodzi w życie 27 września 2027 r. Do tego dnia hasła ekologiczne ocenia się na podstawie obecnych, ogólnych zakazów wprowadzania w błąd.

Czy mogę napisać „ekologiczny”, jeśli produkt ma certyfikat?

Tak, jeśli certyfikat potwierdza właśnie tę cechę, o której piszesz, i masz prawo z niego korzystać. Przy produktach pochodzenia rolnego, w tym żywności, słowa „ekologiczny”, „bio” i „eko” wolno stosować w znakowaniu i reklamie tylko wobec produktów zgodnych z rozporządzeniem (UE) 2018/848 o produkcji ekologicznej (art. 30 i załącznik IV). Według wytycznych Komisji Europejskiej samo logo certyfikacji może nie wystarczyć jako wyjaśnienie słowa „eko”, dlatego napisz obok, czego dotyczy.

Czy zakazy dotyczą reklamy skierowanej do firm?

Częściowo. Zakazy ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, także te obowiązujące od 27 września 2027 r., oraz kary Prezesa UOKiK dotyczą praktyk wobec konsumentów (art. 2 pkt 2 i 4 tej ustawy, art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Reklamę kierowaną do firm ocenia się na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, która zakazuje reklamy wprowadzającej w błąd klienta (art. 16 ust. 1 pkt 2), ale nie zawiera osobnych zakazów dotyczących twierdzeń środowiskowych.

O autorze: Marcin Zagórski – specjalista ds. marketingu małych firm i autor bloga DCWM (Dolnośląskie Centrum Wsparcia Marketingowego). Pisze o promocji mikro i małych firm bez dużych budżetów reklamowych, z naciskiem na to, co przedsiębiorca może zrobić samodzielnie.

Ten tekst opisuje stan przepisów na 16 listopada 2026 roku i nie jest poradą prawną. Przy wątpliwościach w konkretnej sprawie skonsultuj treść reklamy z prawnikiem.

Kontakt: kontakt@dcwm.pl



Secured By miniOrange